Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar depot

Hier kunnen de stukken van het RMO besproken worden.

Moderator: Thoetmosis XII

Plaats reactie
Gebruikersavatar
Thoetmosis XII
Farao
Berichten: 5912
Lid geworden op: di 29 nov 2005, 12:07

Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar depot

Bericht door Thoetmosis XII » do 07 jan 2016, 16:58

Wie kijkt er nog naar een dood kind?

Ethiek Jarenlang was de naakte kindermummie het icoon van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Maar in de nieuwe opstelling keert hij niet terug. Te naakt, te kwetsbaar, niet functioneel.
Yaël Vinckx, 7 januari 2016, http://www.nrc.nl/handelsblad/2016/01/0 ... nd-1577520

Afbeelding
http://images.nrc.nl/DA5HFnho99D58FBvxsdznyOiwFU=/1280x/s3/static.nrc.nl/images/2016/01/07/w1920/0701hgv_dsd.jpg

Hij ligt in een grote kartonnen doos, zonder deksel, in een open kast. Zijn gelaat is verfijnd, zijn ogen zijn geloken, zijn kin rust op de borst. Hij is een kind, een kleuter nog. Hij is niet langer dan tachtig centimeter. Boven en naast hem liggen grotere mummies.

Enkele maanden geleden, voor de verbouwing van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden begon, lag de kindermummie nog in het museum, in een vitrine, spotlicht op zijn lichaam. Nog langer geleden pronkte hij op affiches en vlogen de ansichtkaarten met zijn afbeelding de museumwinkel uit. Ja, zeggen de medewerkers, het naakte jongetje is de populairste mummie in het museum.

Maar in de nieuwe opstelling keert hij niet terug.

De confrontatie met de naakte kwetsbaarheid van het lichaam is te groot, zegt directeur Wim Weijland over die beslissing. Maar bovenal heet de naaktheid van de kindermummie in 2016 niet langer functioneel. „We hebben geen dood kind nodig om het verhaal van het proces van mummificeren te vertellen. Het museum is geen anatomisch theater.”

En, niet onbelangrijk, ook het publiek krijgt steeds meer moeite met de naakte mummie.

Dat was niet het geval in 1828, toen het museum een grote collectie kocht. In tegenstelling tot de andere dertig mummies was het jongetje ontdaan van zijn windsels. Wat restte, was een puntgaaf lichaam – op een groot gat in zijn buik na. Daar hadden de oude Egyptenaren indertijd, ergens tussen 300 voor en 200 na Chr., zijn ingewanden uitgehaald om in zo’n pot, een canope, te stoppen.

In 1978, toen een van de huidige conservatoren, Maarten Raven, in dienst trad, was de naakte kindermummie uitgegroeid tot een icoon en trokken duizenden bezoekers aan hem voorbij. „Daar vond niemand wat van.” Nee, ook Raven zelf niet.

Verboden te verzamelen

De eerste veranderingen dienden zich toen wel al aan. In 1970 stelde Unesco een conventie op, die zich tegen de handel in illegale voorwerpen keerde. Niet dat het jongetje illegaal is aangeschaft, haasten ze zich in het museum te zeggen, maar de conventie kondigde de op handen zijnde omslag in het denken aan. Wat kopen musea precies en van wie – daarover wordt sindsdien nadrukkelijker nagedacht.

In 1986 kwam The International Council of Museums met een ethische code. Die schreef onder meer voor dat musea zorgvuldig en respectvol met menselijke resten moesten omgaan. In het geval van mummies moesten musea zich gaan verdiepen in de opvattingen van de oude Egyptenaren.

En daar begon de schoen te wringen. Want de oude Egyptenaren hadden hun overledenen van hun ingewanden ontdaan, ingezwachteld en in een schacht gelegd om hen aan het zicht te onttrekken – niet om hen tentoon te stellen in een museum ver weg met, in het geval van het jongetje, een spotlicht op zijn naaktheid.

Voor het Rijksmuseum van Oudheden kwam het keerpunt in 2007, met de tentoonstelling Verboden te verzamelen. Het museum toonde een gemummificeerd mensenhoofd, een afgehouwen kinderpolsje en een canope met een grimassende schedel erin. En de kindermummie. „Mogen we menselijke resten laten zien of moeten we ze laten rusten? Oordeel zelf”, vroeg het museum aan de bezoekers. Een derde zei ja, een derde zei nee en een derde had geen mening.

Dat zijn nogal percentages, zegt Weijland. „En er zijn sinds 2007 meer nee-stemmers bij gekomen. Ik durf te stellen dat bijna de helft van de bezoekers hem tegenwoordig niet wil zien.”

Na de expositie Verboden te verzamelen verdwenen de artefacten weer in het depot. Behalve de kindermummie, die bleef op zaal.

Tot Lara Weiss kwam.

De naakte mummie raakte haar

De 35-jarige Duitse Weiss trad in 2014 aan als conservator, als collega van de nu 62-jarige Maarten Raven, die over vijf jaar met pensioen gaat. Ze stak haar opvatting niet onder stoelen of banken. En die luidde: een mummie is een mens, geen object. En mensen moeten waardig worden tentoongesteld. „Maar ja, zoals de mummies daar lagen, tussen de canopes, sarcofagen en hiërogliefenpanelen, besefte een deel van het publiek niet eens dat het echte mensen waren.” Ook de naakte kindermummie raakte haar.

Bij Oudheden is de discussie laat op gang gekomen, erkent Weijland, zeker in vergelijking met dat andere museum in Leiden, Volkenkunde. Al is dat ook logisch: bij Volkenkunde gaat het om levende culturen, bij Oudheden om dode culturen.

Die mummies kunnen toch geen amok maken.

Aanvankelijk stuitte Weiss’ opvattingen op weerstand in het museum. Maar gaandeweg gingen ze om: eerst directeur Wim Weijland, later conservator Maarten Raven, al kostte dat beduidend meer moeite. „Ik heb de mummies lang als wetenschapper bekeken en vond Lara’s ideeën te drastisch. Maar uiteindelijk kwam ik tot de conclusie dat het tonen van een mummie met zichtbare gelaatstrekken en ook nog eens geheel naakt niet in overeenstemming is met de algemene menselijke principes van decorum.”

Ook buiten het museum leidt het besluit om de naakte kindermummie niet in de nieuwe opstelling terug te laten keren, tot kritiek. Het Leidsch Dagblad ontving een aantal ingezonden brieven en enkele leden van de vriendenvereniging van het museum zegden terstond hun lidmaatschap op. Sommigen van hen trekken de vergelijking met Zwarte Piet: Na de knecht van Sinterklaas ruimen de ‘politiek correcten’ nu ook het zo geliefde jongetje van Oudheden op.

Maar de discussie over Zwarte Piet, het paneel op de Gouden Koets en, meer recent, het besluit van het Rijksmuseum om termen als ‘hottentotten’, ‘negers’ en ‘eskimo’s’ van de naambordjes van schilderijen te verwijderen, is van een andere orde, meent Weijland. „Die discussie gaat over discriminatie en racisme. Onze discussie gaat over het laten zien van menselijke resten.” Al beseft hij dat veel mensen zijn besluit in dat andere licht zullen zien. „Spijtig, ja.”

Komt de kindermummie, dat jarenlange icoon, dan nooit meer terug? Zo ver wil de directeur niet gaan. Misschien, in een andere context, zoals dat omfloerst heet. Een aantal beeldend kunstenaars heeft voorwerpen uit het museum geschilderd: Van Gogh maakte schetsen, Isaac Israëls nam een mummiekist als onderwerp voor een schilderij. De naakte kindermummie werd vastgelegd door Marlene Dumas. Mocht het museum ooit de schilderijen tentoonstellen, dan zou de directeur de kindermummie naast Dumas’ schilderij leggen – met wederom een spotlicht op zijn naaktheid, ja. „Al zullen ze me dan wel een opportunist vinden.”

Lara Weiss trekt een diepe rimpel tussen haar wenkbrauwen als ze van zo’n expositie hoort. „Dat moet per geval worden bekeken. Ik ben in principe tegen objectivering van mummies. Een mummie is een mens. Het wordt tijd dat we hem ook zo behandelen.”


ZO DOEN ANDERE MUSEA HET
* In andere musea, in andere landen was de discussie al veel verder. In het Egyptisch Museum in Turijn wordt het publiek door middel van rode stickers gewaarschuwd voor de mummies: U NADERT MENSELIJKE RESTEN!
* Sommige museumdirecties gingen nog verder. In het Egyptisch Museum in München verwijderden ze alle mummies uit de zalen. Daar hangen ze de gedachte aan dat mummies nooit bedoeld waren om te exposeren.
* In het Manchester Museum deden ze hetzelfde, maar daar keerden de mummies toch terug in het museum. Al werden de vitrinekasten eerst beschilderd. De bezoeker moet tegenwoordig heel goed door het glas turen om nog iets van een mummie te ontwaren.
Carnarvon: "Can you see anything?", Carter: "Yes, wonderful things..."

Gebruikersavatar
scarabee
Farao
Berichten: 3554
Lid geworden op: do 17 jul 2008, 19:23

Re: Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar de

Bericht door scarabee » do 07 jan 2016, 19:20

Tja... Oké, een mummie zijn menselijke resten.
Weliswaar duizenden jaren oud maar toch.
Mij lijkt het dat het toch allemaal veel minder ingewikkeld kan: leg gewoon een mooi kleed over zijn onderlichaam of desnoods tot aan zijn kin.
Kijk ook eens op mijn Website: www.renedemila.123website.nl

Gebruikersavatar
Thoetmosis XII
Farao
Berichten: 5912
Lid geworden op: di 29 nov 2005, 12:07

Re: Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar de

Bericht door Thoetmosis XII » do 07 jan 2016, 21:35

Ik vind het een beetje een twijfelgeval. Ik bedoel, voor de oude Egyptenaren was de vergetelheid juist het allerergst denkbare, dus dan lijkt een vitrine me fijner voor hen dan een donker depot waar verder nooit iemand komt *21
Carnarvon: "Can you see anything?", Carter: "Yes, wonderful things..."

Nofret
Site Admin
Berichten: 10812
Lid geworden op: zo 03 apr 2005, 16:20

Re: Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar de

Bericht door Nofret » vr 08 jan 2016, 10:24

In 1986 kwam The International Council of Museums met een ethische code. Die schreef onder meer voor dat musea zorgvuldig en respectvol met menselijke resten moesten omgaan. In het geval van mummies moesten musea zich gaan verdiepen in de opvattingen van de oude Egyptenaren.

En daar begon de schoen te wringen. Want de oude Egyptenaren hadden hun overledenen van hun ingewanden ontdaan, ingezwachteld en in een schacht gelegd om hen aan het zicht te onttrekken – niet om hen tentoon te stellen in een museum ver weg met, in het geval van het jongetje, een spotlicht op zijn naaktheid.


Als je het goed bekijkt, is dan alles wat ze uit de Tombe's & Graven gehaald hebben, niet bedoeld voor expositie, door de oude Egyptenaren, dus moeten ze de Musea maar helemaal sluiten, als ze zo beginnen lijkt mij.

Dat jongetje hadden ze inderdaad allang, zoals Scarabee al zegt, fatsoenlijk kunnen bedekken, daar hadden we het al is over gehad op een meeting dacht ik.

Vindt die hele discussie wel overdreven over het tentoonstellen van Mummies, als je het uit oogpunt van henzelf bekijkt, net zoals Toeter ook aan haald, zou je zeggen dat ze toch voor het eeuwige leven zijn gered ipv vernield door grafrovers en dat was toch de bedoeling, om het lichaam in stand te houden. Denk dat de Farao's het wel prachtig zouden vinden hoe ze nu in bv. het Cairo Museum liggen, het houd ze beroemd & hun lichaam is veilig geconserveerd !! (ff geen discussie over de algemene veiligheid ivm de toestanden nu)

Als ze met respect in een Museum liggen, zie ik er helemaal geen probleem in
http://ancientegyptianmonuments.blogspot.nl/



nn ms.i sA.w -- No one is born wise.

Gebruikersavatar
Thoetmosis XII
Farao
Berichten: 5912
Lid geworden op: di 29 nov 2005, 12:07

Re: Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar de

Bericht door Thoetmosis XII » vr 08 jan 2016, 17:27

Een paar jaar terug was er een tentoonstelling in het RMO over de mummie Anchor. Zijn kisten, zijn mummie, canopen, spullen van hem, zijn levensverhaal - volgens mij zou Anchor dat zelf geweldig gevonden hebben <egypt>

Afbeelding
http://www.rmo.nl/
Carnarvon: "Can you see anything?", Carter: "Yes, wonderful things..."

Gebruikersavatar
scarabee
Farao
Berichten: 3554
Lid geworden op: do 17 jul 2008, 19:23

Re: Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar de

Bericht door scarabee » vr 08 jan 2016, 23:16

Inderdaad zoals alles tegenwoordig over de top is.
Nu mogen we prachtige volken als indianen-eskimo's-en noem maar op ineens ook niet meer bij naam noemen, helemaal achterlijk worden ze. Doodsbang om niet politiek correct te zijn.

Waar zijn de mensen mee bezig!!!!!!

Ik ben ervan overtuigd dat de oude Egy's het inderdaad geweldig zouden vinden dat zij na zovele jaren nog steeds gezien en bewonderd werden! Dat wij nog steeds na al die generaties hun cultuur, bouwwerken, sieraden enz uitstallen om het te bewonderen, daar horen de mummies volgens mij ook bij!
Kijk ook eens op mijn Website: www.renedemila.123website.nl

Gebruikersavatar
Thoetmosis XII
Farao
Berichten: 5912
Lid geworden op: di 29 nov 2005, 12:07

Re: Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar de

Bericht door Thoetmosis XII » za 09 jan 2016, 2:03

We slaan inderdaad helemaal door. Dat er over dingen wordt gediscussieerd is prima, júíst zelfs (beter dan dat starre willen blijven hangen in vastgeroeste gewoontes, zoals bij de islam *04), maar overdrijven is ook een vak. Het tentoonstellen van mummies moet inderdaad waardig gebeuren, en geen freakshow worden, en van bezoekers mag best iets van respect worden gevraagd (een beetje stilte, geen foto's met flits), maar met alles opbergen in het depot omwille van per se willen voldoen aan de strengst mogelijke ethische normen, dan schiet je je doel voorbij. Dan kun je ze net zo goed herbegraven en, conform de wens van de oude Egyptenaren, elke dag een plengoffer die kant op brengen van duizend broden, duizend stuks vlees, duizend stukken gevogelte en duizend kruiken bier. Maar of men daar nou tijd, zin en geld voor heeft? *23
Carnarvon: "Can you see anything?", Carter: "Yes, wonderful things..."

Gebruikersavatar
scarabee
Farao
Berichten: 3554
Lid geworden op: do 17 jul 2008, 19:23

Re: Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar de

Bericht door scarabee » za 09 jan 2016, 9:22

Men kan oude en nieuwe tijden nu eenmaal niet naast elkaar beleven.
Wij kunnen ook niet aan oude bijbelse gewoonten in onze tijd vasthouden, men kan wél gewoon die oude gebruiken en culturen bekijken en bewonderen en bediscussiëren.
Over duizend jaar graven ze ergens een computer op, die gaat ook in het museum misschien wel met foto's van allerlei vrouwen op facebook! Zouden die vrouwen misschien ook best wel een leuk idee vinden.
Kijk ook eens op mijn Website: www.renedemila.123website.nl

Gebruikersavatar
Thoetmosis XII
Farao
Berichten: 5912
Lid geworden op: di 29 nov 2005, 12:07

Re: Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar de

Bericht door Thoetmosis XII » ma 11 jan 2016, 21:41

Vandaag stond er een ingezonden briefje over de mummie (of eigenlijk: over mummies in het algemeen) in de NRC!! *00

Afbeelding
Carnarvon: "Can you see anything?", Carter: "Yes, wonderful things..."

Nofret
Site Admin
Berichten: 10812
Lid geworden op: zo 03 apr 2005, 16:20

Re: Kindermummie Rijksmuseum van Oudheden definitief naar de

Bericht door Nofret » di 12 jan 2016, 10:12

Toppie weer gegeven Toeter *08 *08
http://ancientegyptianmonuments.blogspot.nl/



nn ms.i sA.w -- No one is born wise.

Plaats reactie

Terug naar “Rijks Museum Oudheden-Leiden”