De Hyksos

Onder deze periode vallen de Dynastien 13 tot en met 17.

Moderator: Thoetmosis XII

Plaats reactie
cleopatraa

De Hyksos

Bericht door cleopatraa » za 24 mei 2008, 10:47

Zoals beloofd zal ik hier een gedeelte van m'n profielwerkstuk plaatsen. het is wel anders van opbouw als het origineel is maar anders werd het helemaal zo'n lang stuk. Ik heb namelijk voor m'n pws ook het middenrijk en het nieuwe rijk meegenomen maar dat wordt zo lang.


Tweede Tussenperiode:

De tweede tussenperiode valt tussen het Middenrijk en het Nieuwe rijk. Deze periode duurde van ongeveer 1795 voor Christus tot 1550 voor Christus. In deze tijd heersten er 5 verschillende dynastieën over het land waarvan er meerderen elkaar in tijd overlapten. Dit komt omdat ze dan over een ander gebied heersten als de andere dynastie.

13e dynastie:
Deze periode was niet zo heel lang namelijk van 1795 v. Chr. tot ongeveer 1650 v. Chr. Toch was deze periode heel onrustig. Dit kwam vooral door de vele verschillende farao’s. In deze periode zijn namelijk rond de 70 á 80 heersers geweest. Toch bleef het bestuursapparaat vrijwel intact. Dit komt waarschijnlijk omdat het bestuursapparaat verder wel goed georganiseerd was en makkelijk overgenomen kon worden. Dit is te achterhalen vanuit bewaard gebleven rekeningboeken. Ondanks de onrust qua heerschappij hadden de heersers toch nog aardige macht. Zo kon Neferhotep I (de schone tevredenheid) nog betrekkingen hebben met de vorst van Byblos (een historische Fenicische stad in het huidige Libanon). Neferhotep I was een van de laatste heersers van de 13e dynastie. Vlak hierna viel Egypte in kleine gebieden uit elkaar. Ook Nubië onttrok zich aan de Egyptische heerschappij terwijl in de Delta steeds meer Aziaten gingen wonen.

14e dynastie:
Veel maar onbelangrijke heersers waarschijnlijk rond dezelfde tijd als de 13e dynastie. Deze heersers waren waarschijnlijk vazallen van de 13e of de 15e dynastie. Deze dynastie had bijna 50 koningen. De dynastie begon bij een lokale leidsman Nehesy (Egyptisch voor de Nubiër). Deze persoon verklaarde zich onafhankelijk en heerste over een klein gebied in de Nijldelta bij Avaris. Hij had zelfs een erfgenaam, een prenomen, een lange regering en verschillende monumenten. De koningslijst van Turijn noemt deze heerser en zijn opvolgers. De 14e dynastie werd ooit als niet bestaand beschouwt maar verschillende bronnen toont toch aan dat deze dynastie wel degelijk bestond maar eigenlijk niets wezenlijks heeft kunnen doen. Deze ‘vorsten’ werden dan uiteindelijk vazallen van andere heersers.

Hk3 h3swt; De Hyksos:
In de loop van enkele eeuwen kwamen er steeds meer Aziaten in Egypte wonen en werken. Het eerste bewijs daarvan stamt uit de 12e dynastie. De Aziaten krijgen steeds hogere posities zowel in het bestuursapparaat als in het leger. En weten zo in de bevolking op te gaan. Dan overmeesteren de Aziaten de lokale heersers die zich in de Delta onafhankelijk hadden verklaard. Vanaf deze tijd worden ze omschreven als hk3 h3swt wat betekent heersers van vreemde landen. De Grieken hebben deze benaming veranderd tot Hyksos. De Hyksos staan ook wel bekend als herders koningen. Dit omdat ze vermoedelijk uit het gebied van Palestina komen waar vooral herders leven. De Hyksos maakten van hun hoofdstad Avaris. Zoals te zien op Figuur 7 ligt dat in het oostelijk deel van de Nijldelta. Avaris lag waar het huidige Tell el-Daba is. Van hieruit regeerden ze en breidden hun gebied uit. Eerst vooral Oost-delta maar daarna steeds meer richting het midden en daarna naar het zuiden van Egypte.

Bronnen geven verschillende manieren waarop de overname van de Hyksos gegaan zou zijn. Vooral vlak nadat Egyptenaren de touwtjes weer in eigen handen hadden vermelden bronnen uit die tijd over een gewelddadige overname en een wreed regime van deze hk3 h3swt. Zo laat Hatshepsut in Speos Artemidos de Hyksos omschrijven als barbaren. En Ahmose I van de 18e dynastie schrijft in zijn Unwetterstela over massadestructie van tempels en monumenten door de Hyksos. Hij laat ook schrijven dat de Hyksos de tempels niet genoeg in stand hielden en het geheel maar aan natuurlijk verval overliet. De nieuwe farao moest dus de tempels herbouwen en bewaren om zo de Hyksos aanwezigheid uit te wissen maar ook zijn wettigheid als de nieuwe farao vast te stellen. Deze soort van omschrijvingen kan vooral gezien worden als pure propaganda. Als de Hyksos te goed omschreven werden of als er werd gezegd dat ze zonder slag of stoot Egypte overnamen dan kon dat worden gezien als zwakte en gezichtsverlies. Er moest dus gezorgd worden voor een sterk negatief beeld om zichzelf beter uit de verf te laten komen. Maar andere bronnen zoals de Grieks sprekende priester Manetho uit de 30e dynastie melden over een geweldloze overname. Er is ook geen archeologisch bewijs van een hevige strijd om het land te behouden. Alhoewel het wel logisch lijkt om je tegen de bezetter te verzetten, dit gebeurde niet. Waarschijnlijk kwam dit omdat het land al zo verdeeld was en niet goed meer georganiseerd waardoor het moeilijker was om de hoofden bij elkaar te steken en samen op te trekken tegen de Hyksos.

Volgens Manetho regeerden in deze periode 6 verschillende vorsten. Deze periode begon met de heerser Salitis. Salitis werd opgevolgd, na een periode van 13 jaar, door Beon (Yakuber) . Beon regeerde voor 44 jaar. Beon werd opgevolgd door Apachnas (Khyan) en na een periode van 36 jaar en 7 maanden werd Apachnas opgevolgd door Apophis (Apepi). Apophis had een regeerperiode van 61 jaar. De opvolger van Apophis is Janins voor 50 jaar en een maand.

De eerste Hyksos vorst was Salitis. Deze heeft Memphis ingenomen en liet Avaris bouwen als een zwaar beveiligde stad. Dit gebeurde ten tijde van de regering van koning Toetimaios. De laatste afstammelingen van de Memphis dynastie trokken zich terug in Thebe. Salitis behield het Egyptische administratie systeem en ambtenaren om steun te krijgen van de bevolking. En de Delta bewoners gingen de Hyksos inderdaad steunen om zo hun eigen toekomst zeker te stellen.

De Hyksos noemden zichzelf ook farao en nam de vijfvoudige titulatuur aan die daarbij hoorde. Vijfvoudige titulatuur bestond uit de horusnaam, de gouden horusnaam, de prenomen, de nomen en de Nebti ofwel de twee heerseressennaam. De laatste duidt op de godinnen die stonden voor Opper- en Nederegypte. Dit zodat de bevolking hun heerschappij nog meer zou steunen. Ze namen namen aan met Semitische- Egyptische achtergrond. Ook deden ze net als al hun voorgangers aan propaganda. Het was gebruikelijk dat farao’s beelden van hun voorgangers overnamen en daarop ook hun naam vermelden. Deze beelden waren bijvoorbeeld beelden voor de ziel van de farao of gewoon getuigenis van de grootheid van de oprichter. Ze namen deze beelden over zodat hun naam ook vaker gezien werd en ook bekender werd. Vooral de Hyksos farao’s Apophis en Khyan maakten gebruik van deze traditie. Dit vooral vanwege hun ambities en toenemende macht. Hoewel het gebruikelijk was om de beelden over te nemen werd het door de bevolking met wantrouwen aangezien. Het lijk er dus meer op dat de Hyksos wel geaccepteerd werden maar niet vertrouwd. Het waren en bleven gewoon buitenlanders in de ogen van de bevolking. Veel beelden werden ook aan het buitenland gegeven als wijze van een diplomatieke gift.

De vorsten die zich hadden terug getrokken naar Thebe leefden daar en heersten daar. Omdat ze zover van Avaris verwijderd waren hadden ze een zekere mate van autonomie. Maar omdat Avaris wel goede betrekkingen had met Kerma (Kush, zuiden van Egypte) zaten ze tussen twee vuren in. Ook was het een verarmd hof. Dit kwam ook omdat de Hyksos de handelsroutes naar het oosten afsloten. Maar daarover meer bij het kopje economie. Uiteindelijk stonden er twee machten tegenover elkaar om Egypte onder 1 leider te verenigen namelijk de Hyksos van de 15e dynastie en de Thebaanse 17e dynastie.

De 17e dynastie regeerde vanuit Thebe en had niet zo veel invloed. De verschillende vorstenhuizen lieten elkaar begaan. Toch voelden de Thebanen zich in hun eer gekrenkt en dit werd nog meer vergroot toen de Hyksos koning Apophis een brief stuurde naar de Thebaanse koning Sekenenre waarin hij klaagde over de nijlpaarden bij Thebe die hem (in Avaris ongeveer 500 kilometer verderop) uit zijn slaap hield door hun gebrul. Sekenenre voelde zich nog meer gekrenkt en nam naar aanleiding van deze brief de wapens op tegen de Hyksos. Sekenenre nam toen pas de wapens op omdat al die tijd Thebe niet sterk genoeg was om de Hyksos aan te kunnen. Maar de brief naar Sekenenre was de spreekwoordige druppel die de emmer deed over lopen.

Senakthenre Taa I was getrouwd met koningin Tetisherit. Deze vrouw overleefde uiteindelijk haar man een hele tijd en maakte de ontzetting van de Hyksos uiteindelijk nog mee. Zodoende werd zij geëerd als de grootmoeder van farao Ahmose. Zij was ook de moeder van Sekenenre Taa II die dan uiteindelijk de wapens tegen de Hyksos opnam. Dit is hem fataal geworden en zijn zoon Kamose nam de strijd over en wist door te dringen tot Avaris. Waarna zijn broer Ahmose het werk afmaakte en de Hyksos verder verdreef. Meer details over deze strijd zal ik bij het militaire gedeelte vertellen.

Economie tijdens Tweede Tussenperiode:
In de tweede tussenperiode werd het noorden van Egypte overgenomen door de Hyksos. Omdat deze groep waarschijnlijk uit de buurt van Palestina kwam was het makkelijk om goede betrekkingen te houden met hun geboortegronden. Kruiken en scarabeeën met namen van Hyksos vorsten zijn dan ook door het gehele Middellandse zeegebied gevonden. Hieruit kan de conclusie getrokken worden dat er heel veel handel was tussen de gebieden van Azië en Egypte. De macht van de Hyksos steunde ook op een keten van handelsvestigingen van immigranten in de oostelijke delta tot in Zuid-Palestina. De Hyksos sloten de handelsroutes naar Azië af voor de Thebanen. Voor de Hyksos was hun stad een heel strategisch punt. Zo had Avaris een grote haven die heel belangrijk was voor handel en expedities.

De Thebaanse dynastie had het wel iets minder rijk. Dit is te zien aan de Koninklijke grafuitrusting van de 17e dynastie deze toont de verarmde toestand van het Thebaanse hof. Normaal gesproken werden Koninklijke kisten gemaakt van cederhout uit Libanon en werd ze rijk versierd met goud uit Nubië maar deze kisten van de 17e dynastie werd gemaakt van plaatselijk goud en bedekt met een dun laagje bladgoud. Deze kisten waren in ieder geval naar een nieuw ontwerp waarbij de koning werd omvat door vleugels van beschermgodinnen.

Tweede Tussenperiode en Militair:
Met de Hyksos kwam er een nieuw soort oorlogvoering in Egypte. Zo werd er door de Hyksos gebruik gemaakt van paard en strijdwagen. De wagen was een lichtgewicht wagen met wielen met vier spaken. Op het wagentje was een soort platform waarop er plaats was voor twee mensen. Namelijk de bestuurder en de boogschutter. De wagens waren ook zo gemaakt dat de bestuurder zijn beide handen vrij kon hebben mocht het nodig zijn dat de menner ook pijlen afschoot. Ook zou er pijlkokers op de wagen aanwezig zijn geweest. Met deze wagens kon men snel de linies van de vijand doorbreken en zo een pad vrij maken voor de infanterie. Deze aanvalsmethode was heel effectief omdat men dat nog nooit had meegemaakt en daarom niet wist wat men er tegen moest doen. Zelfs paarden waren bij de meeste mensen onbekend dus alleen al bij de aanblik van deze dieren die op de soldaten af kwamen stormen moet er paniek zijn uitgebroken en was het voor de vijand nog makkelijker om de tegenstander uit te schakelen. Uit graven voor paarden bij Tell el Daba maar ook bij het fort Buhen in Nubië blijkt dat deze dieren heel belangrijk voor de mensen waren.

Aan de architectuur bij Tell el-Yahudiyeh en het fort van Buhen is te zien dat men rekening hield met een aanval van een strijdwagen divisie. Er werd namelijk gebruik gemaakt van hellingen en muren. Paarden konden hier niet op komen en de plek was veel beter te verdedigen. In de muren waren ook schietgaten zodat degene op de muur nog veel beter was beschermd tegen de aanvallers. Ook konden ze nog beter verdedigen omdat ze via die schietgaten drie richtingen uit kon schieten. Deze muren stamden vooral vanaf het einde van de Hyksos-periode. Dit heeft te maken met de dreiging die de Thebanen (17e dynastie) vormden.

De Hyksos waren een oorlogsvolk. Deze conclusie kan getrokken worden uit de grafgiften die men de doden mee gaf. Deze bestonden vooral uit wapens. Hierdoor is ook meer bekend over de soort wapens die ze hadden. Zo hadden ze een nieuw soort bijlen en niet de ouderwetse knotsen die de Egyptenaren hadden. Deze bijlen konden behoorlijke schade aanrichten. Dit is te zien aan de mummie van de Thebaanse koning Sekenenre Taa II. Aan de gaten in het hoofd is duidelijk te zien dat deze persoon met een bijl is aangevallen en een verschrikkelijk pijnlijke dood is gestorven.

Met de introductie van de Hyksos kwam er ook nog een nieuw soort pijl en boog. Deze konden veel verder schieten en er zat veel meer kracht achter zo’n pijl dan. Het was dan ook makkelijker om schilden te doorboren. Deze boog bestond uit meerdere materialen zoals hout en hoorn en pees of touw. Je had de enkelvoudige boog en de dubbele boog. De Hyksos brachten de enkelvoudige. Deze boog is zo gemaakt dat als de pees gespannen is de boog constant onder spanning staat. De boog moet ook in tegengestelde richting gespannen worden dit zorgt voor nog meer kracht. Omdat als de pees gespannen is er een constante druk op het materiaal komt werd de boog meestal pas vlak voor de strijd gespannen. Zo kon het materiaal nog veel langer mee.

De Hyksos schijnen Egypte overgenomen te hebben zonder dat de Egyptenaren terugvochten. Er is geen archeologisch bewijs voor een hevige strijd. Toch duurde het 20 jaar voordat de Hyksos van Avaris tot Abydos kwamen. Daarna duurde het weer 30 jaar om te proberen controle te krijgen over Thebe. Dit werd een soort touwtrek spel want geen van de partijen leverde overwinningen die goed genoeg waren om het gebied onder controle te houden. De Hyksos wilde daarom bondgenoten hebben. Deze vonden ze in het buurland Kush/ Kerma in het zuiden. Toen de Hyksos zich dan ook in het nauw gedreven voelden door de Thebanen wilden ze proberen hulp te krijgen uit het zuiden. Dan zouden de Thebanen tussen twee vuren inzitten en uiteindelijk het onderspit moeten delven. De boodschapper die deze boodschap echter moest overbrengen werd onderweg onderschept door verkenners van Kamoses leger. Dit zorgde ervoor dat de Hyksos er alleen voor stonden.

Apophis beledigde koning Sekenenre met zijn klaagbrief over het gebrul van de nijlpaarden bij Thebe. Sekenenre nam hierop de wapens op en wilde de Hyksos uit Egypte verdrijven. Hij stierf in de strijd (fig. 14). Dit heb ik ook al gezegd bij de staatkundige situatie maar omdat het ook betrekking heeft op de militaire situatie plaats ik het hier weer. Toen Sekenenre stierf nam zijn zoon Kamose de strijd over. Deze strijd liet hij vastleggen op wat nu bekend staat als de Kamose stele. Hierin wordt de geschiedenis verteld vanuit het oogpunt van Kamose. Hij verteld: één prins is in Avaris en de andere is in Kush, ieder van hun bestuurd zijn gedeelte van het zwarte land. Zij delen het land met mij. Dit toont ook aan dat Egypte verdeeld was en dat de Thebanen de kwetsbare positie in het midden hadden. Ook laat hij nog schrijven: Ik zal met hem strijden, ik zal proberen zijn buik open te scheuren. Mijn wens is om Egypte terug te geven en de Aziaten te verdrijven. Dit wijst op een groot vijandsbeeld van Kamose tegenover de Hyksos. Kamose wist uiteindelijk door te dringen tot Midden Egypte. Apophis voelde zich toen bedreigd en trok zich terug in Avaris. Buiten de muren van Avaris daagde Kamose Apophis uit maar die weigerde te vechten. Kamose trok zich toen terug naar Thebe en riep de overwinning uit ondanks dat hij de Hyksos niet verdreven had. Zo wordt deze tocht van Kamose ook gezien. Hij wist namelijk verschillende vazallen weer aan Thebes zijde te krijgen en ook een deel van de Delta weer in macht te krijgen. Kamose stuurde ook troepen naar het zuiden om te voorkomen dat de Hyksos met de Nubiërs zouden communiceren en hulp vragen. Hij versterkte ook de macht in Beneden Nubië.

Toen Kamose stierf nam zijn broer Ahmose de strijd weer op. De Hyksos koning Apophis was ondertussen ook gestorven en Ahmose moest het nu op nemen tegen Khamudy. Ahmose nam stelling bij de Egyptische grens bij de Sinai zodat de Hyksos ook geen contact meer konden hebben met Canaan. Zo werden ze eigenlijk geïsoleerd en kon Ahmose Avaris belegeren. Uiteindelijk verdreef Ahmose de Hyksos uit Avaris en richting Sharuhen in Palestina. Na drie jaar werden ook de Hyksos daar verslagen en kon Ahmose als overwinnaar terug keren naar Egypte. Over zijn overwinning is in zijn tempel in Abydos geschreven. Helaas is deze zwaar beschadigd.

Cultuur:
Waar kwamen de Hyksos nu eigenlijk vandaan? Dit kan geprobeerd onderzocht te worden door op de culturele aspecten van hun cultuur te letten. De Hyksos komen waarschijnlijk vanuit Palestina. Dit omdat hun materiele cultuur het dichtst bij die van de Middel bronzen tijd II van Syro-Palestina staat. Maar er zijn ook bewijzen van Mesopotamische invloeden. Zo zijn er enkele namen bekend die duiden op een Mesopotaamse afkomst. Een voorbeeld hiervan is de naam van de vrouwelijke slaaf Ishtarummi. Deze naam is duidelijk Mesopotaams maar dit is geen duidelijk bewijs aangezien namen overgenomen kunnen worden en slaven verhandeld kunnen worden. Andere aspecten wijzen ook op Mesopotamische afkomst zoals de compositiebogen, kromzwaarden, wagens en cilinder zegels. Maar dit hoeft ook nog geen direct bewijs te zijn aangezien de materialen die de Hyksos hiervan hadden veel ouderwetser was als wat de Mesopotamiers zelf in die tijd gebruikten. Het is dus hoogst waarschijnlijk dat de Hyksos Canaanieten waren met invloeden vanuit Mesopotamie. De tombes waar de Hyksos in begraven zijn waren ook Canaanitisch van stijl.

De Hyksos waren een oorlogsvolk. Deze conclusie kan worden getrokken worden aan de hand van de grafgiften die de doden meekregen. 80 % van de grafgiften waren van Syro-palestijnse afkomst. Er werden wapens gevonden bij 50 % van de mannelijke graven. Dit geeft aan dat er een grote waarde werd gehecht aan wapens.
Andere bewijzen voor waar de Hyksos vandaan kwamen kan gezocht worden bij beelden en afbeeldingen. Zo zijn er in het graf van Khnumhotep II bij Beni Hasan afbeeldingen gevonden van een handelspartij waarbij een figuur de titel hk3 h3swt draagt. Deze figuur heeft Aziatische kenmerken. Dit is te zien op figuur 15.
Op deze figuur is te zien dat de personen kleding dragen die afkomstig zijn uit Syro-Palestina en de mannen hebben ook de haardracht vanuit deze omgeving. Vooral dat baardje is kenmerkend voor dat gebied.

Aan potten die gevonden zijn kan gezien worden dat de overname door de Hyksos vreedzaam verliep. Tussen de periodes zitten in de potten zo weinig verschil dat het haast wel vreedzaam moet verlopen zijn omdat als er een oorlog of ieder geval een gewelddadige overname was geweest waren de verschillen tussen de potten veel groter. Nu zijn de verschillen miniem. Deze kleine verandering is gewoon te wijten aan een nieuwe heerser.

De Hyksosvorsten Khayan en Apophis hadden grote ambities. Zij gebruikten beelden van oude farao’s voor hun eigen doeleinden. Dit kwam het meest voor in de tempel van Ptah in Memphis. Apophis nam sfinxen van Amenenhat II over en plaatste die in Tanis. Andere dingen liet hij beschrijven met zijn naam maar ook die van zijn vrouw Tani. Khayan nam een ka-beeld uit Bubastis over en nam deze naar Avaris. Dit was een gebruik bij de Egyptische voorgangers. Maar dat ook de vreemde heersers dit deden streek tegen de haren van de oorspronkelijke bevolking in. De gewoonte om beelden van voorgangers te ‘herbruiken’ is verder de hele Egyptische geschiedenis in gebruik gebleven. Deze beelden gaven de vorsten meer aanzien en werden dus gebruikt voor propaganda.

Na de Hyksos:
Toen de Hyksos verdreven waren kwam de Thebaanse 17e dynastie weer aan de macht en werd vanaf dat moment de 18e dynastie genoemd. Omdat al die tijd de Thebanen weinig contact hadden gehad met de Hyksos en hun eigen cultuur in stand kon houden is er uiteindelijk niet veel van de Hyksos cultuur overgenomen. En omdat het gewone volk wel in aanraking was gekomen met de Hyksos maar ook hun eigen cultuur aanhielden verdween de Hyksos cultuur heel gemakkelijk uit het beeld en kwam de oude cultuur weer op. Wel met vernieuwingen maar een cultuur verandert altijd. Een cultuur is dynamisch en kan niet vastgesteld worden op vaste dingen die onveranderlijk zijn.

Pantheon tijdens Hyksos:
Tijdens het Hyksos regime namen de Hyksos hun eigen goden mee. Om toch aansluiting te hebben met de oude goden verhieven ze Seth als oppergod. Seth behoorde al tot het pantheon van Egypte. Een pantheon is het tezamen van alle goden. Seth was de broer van de heerser over het dodenrijk Osiris. Hij had deze vermoord. Seth werd gezien als de god van de woestijn, chaos, onvruchtbaarheid, van stof en kale grond en als een vijand van de mens. Aan de ene kant wisten de Hyksos dus de bevolking achter zich te krijgen door een god die van henzelf was als oppergod te kiezen maar later werd deze god meer en meer gebruikt om te benadrukken hoe slecht de Hyksos wel niet waren. Seth werd min of meer steeds vaker als een soort duivel afgeschilderd. Tijdens de Hyksos periode werd hij wel in zijn gewone gedaante weergegeven. De Hyksos hadden ook Seth Ba’al dit was ook een van hun eigen goden maar dan ook weer vermengd met Seth. Deze werd ook weergegeven met een Aziatische baard. Als Ba’al werd vereerd in deze periode van de geschiedenis in Egypte is het logisch als de goden die bij Ba’al hoorden ook werden vereerd. In Memphis zijn drie voorbeelden gevonden waarbij een goddelijke triade werd afgebeeld. Deze bestond uit Ba’al, Reshef (leek erg op Ba’al) en de godin Qudshu. Qudshu is een godin die naakt afgebeeld wordt, ze wordt afgebeeld met het frontaanzicht terwijl ze lelies of slangen in haar handen houdt ondertussen staat ze op een leeuw. Astarte, de godin van liefde, oorlog en vruchtbaarheid, en Anat, wordt beschreven als de melk koe van Seth, worden gezien als de vrouw of zus van Ba’al. Anat wordt afgebeeld met koeienhoorns. Op sommige scarabeeën wordt aan Anat de benaming vrouwe van de twee bomen gegeven. Dit kan duiden op de gelijke van de Egyptische Hathor. Hathor draagt de naam vrouwe van de Sycamoor en is ook getooid met horens en wordt in dierlijke vorm als een koe weergegeven. Welke goden aanbeden werden kan je ook zien aan de namen van de heersers. Zo had je de Hyksos vorst Aper-Anati, hierin is duidelijk Anat te herkennen. Koning Apophis is vernoemd naar de vijand van de zonnegod Ra, deze was in de vorm van de slang. De Egyptenaren gebruikten ook deze naam om maar weer aan te tonen hoe slecht de Hyksos wel niet waren dat ze de namen aannamen van vijanden van hun hoofdgoden. De koning Sakir-Har is vernoemd naar de Canaanitische berggod Harru. Aangezien een Hyksos vorst naar deze god is vernoemd kan deze god ook opgenomen worden in de Hyksos Pantheon. Maar ondanks de vernoemingen naar Canaanitische goden hebben voorgenoemde vorsten alle drie de vijfvoudige titulatuur aangenomen van Egypte. Dan zou je kunnen denken dat de koningen ook geloofden in de Egyptische goden. Maar er wordt ook gedacht dat deze titulatuur gegeven is door een priester met propaganda doeleinden zodat de Egyptenaren wel het gevoel hadden dat de Hyksos wel in hun goden geloofden. In teksten worden ook de Hyksos vorsten aangegeven in verhalen waarin de Wadjet, Horus, Nekhbet, Thoth en Re afspelen. Maar dit zou ook weer kunnen duiden op propaganda. De Hyksos waren wel een religieus volk. Deze conclusie kan gesteld worden naar aanleiding van vondsten in hun hoofdstad Avaris. Op deze plek zijn 5 tempels gevonden. Dezse tempels waren een mix tussen Egyptische en Canaanitische stijl.Teksten van na de verdrijving van de Hyksos geven aan dat de Hyksos regeerden en Re negeerden, en ze vereerden geen enkele god van het hele land behalve Seth. De gewone bevolking bleef waarschijnlijk de “oude” goden vereren.

Begrafenisgebruiken tijdens Hyksos:
Hoe de begrafenisgebruiken waren tijdens de Hyksos periode kan vooral afgeleid worden van de archeologische bewijzen die bij Avaris/ Tell el Dab’a gevonden zijn. Op deze plaats zijn acht verschillende types tombes gevonden en allemaal hadden ze Canaanistische karakteristieken. Maar 1 sarcofaag in Egyptische stijl is in deze plaats gevonden. Maar in deze sarcofaag was weer een begrafenis met artefacten die Canaanitsich waren namelijk een Syro-Palestijnse bijl en ene bronzen dolk. De Hyksos geloofden wel in het hiernamaals. Dit is te leiden uit de grafgiften die de doden meekregen. Gewoonlijk kregen ze voedsel, potten, wapens en scarabeeën mee. Dit hebben de Egyptenaren ook het enige verschil kan gezien worden in de stijl waarin de objecten gemaakt zijn en de invloeden die terug te vinden zijn. Hoe de graven waren gesitueerd verschilde per tijd en aan de plaats. In de stad was er namelijk weinig ruimte dus moest men het doen met de ruimte die ze hadden. In regel werd de mummie begraven met het lichaam richting de ingang van de tombe. De hoofden van de mummies waren of naar het westen of naar het oosten gericht. Er zijn maar enkele voorbeelden waarbij het gezicht naar boven was gekeerd. Er is geen relatie tussen het geslacht of de leeftijd waardoor de mummie in een andere positie lag. De lichamen waren begraven in een samengetrokken houding. Dit was niet meer in gebruik sinds de eerdere dynasties bij arme begrafenissen. De begrafenis van de mummie met het gezicht naar het westen of het oosten kan wijzen op een geloof in een soort zonnegod en de wedergeboorte. Deze manier van kijken naar de zon was ook in gebruik bij de traditionele Egyptische religie. De tombes waren gericht op het NNW-SSE. Dit werd gebruik vlak voor de overname van de Hyksos dit kan duiden op de steeds groter wordende invloed van de Canaanieten in deze regio. Maar dit kan ook te maken hebben met de ruimte beperkingen die men had door overbevolking. Het meest opvallende Canaanitische gebruik in Tel el Dab’a is toch wel de ezelbegrafenissen. Alleen al in Avaris zijn 17 voorbeelden van deze praktijk gevonden. In Palestina zijn op meerdere locaties andere voorbeelden van ezelbegrafenissen gevonden onder andere bij Jericho. Dit kan ook weer duiden op de afkomst van de Hyksos. De ezels zouden een rol hebben kunnen gespeeld tijdens de begrafenis van de eigenaar van de tombe. De ezels waren in hun geheel gevonden. Dit in tegenstelling tot enkele soortgenoten die in Palestina gevonden waren. Deze misten enkele ledematen, deze zouden misschien gebruikt kunnen zijn voor het feest dat na de begrafenis was. Wat ook de bedoeling was van deze ezelbegrafenissen het duidt ieder geval op welvaart en macht van de eigenaar van het graf. Een ander voorbeeld van een apart begrafenis gebruik is de medebegrafenis van bedienden. De bedienden werden buiten de tombe begraven met hun gezicht richting het graf alsof ze wachten op een bevel van hun heer. Het offeren van de bedienden was in het oude Egypte ook een gebruik geweest maar was tijdens de voor dynastieke periode al gestopt . Als de Hyksos langer hadden geregeerd hadden ze misschien het Egyptische gebruik overgenomen van de houten beeldjes, ushabti’s, Deze beeldjes werden dan aangesproken als de overledene in het hiernamaals zou moeten werken en dan zouden de beeldjes dat werk voor de overledene moeten doen. Een andere plek waar voorbeelden van het medebegravend van bedienden is gevonden is in Kerma/ Nubie. Dit gebeurde tijdens de zelfde periode als dat de Hyksos over Egypte regeerden. In het geval van Kerma is het duidelijk dat de bedienden werden geofferd. Zo stikten de bedienden uiteindelijk nadat ze levend naast het graf waren begraven.
Begraafplaatsen werden dicht bij mortuaria geplaatst. Dit was een Oudegyptisch gebruik maar de plaatsing vlakbij het gebied van het paleis is kenmerkend voor de Canaanieten. Dit kan duiden op een gebruik om makkelijker de voorouders te eren. Als kinderen onder de twee jaar stierven werden ze meestal gewoon onder de vloer van het huis begraven. Meestal werden ze dan in grote vazen geplaatst waarin ze begraven werden. Zo zijn er heel veel voorbeelden van graven vlakbij huizen of onder huizen. Dit was vooral in gebruik tijdens periodes van grote overbevolking. Soms werd er in de architectuur van een huis zelfs al rekening mee gehouden. Dan werd er in een apart vertrek een ingang naar onder het huis gemaakt en onder het huis werd die ruimte dan ingericht als een familiegraf. Bij de ingang naar deze ‘kelders’ kon men dan ook makkelijk offers brengen voor hun voorouders. Dit was namelijk heel belangrijk in de religie.

Tempels uit de periode van de Hyksos:
Er is niet zo heel veel bekend over de tempels in de periode dat de Hyksos regeerden. Het is wel duidelijk dat ze heel religieus waren ook vanwege de vondst van wel 5 tempels in Avaris. Maar het is meer de vraag hoe ze hun geloof uitten. Sommige van deze tempels hebben restanten van azuurblauwe verf en eentje heeft er restanten van figuren die geverfd waren op de muren. Dit duidt ieder geval op dat de Hyksos hun tempels geheel of ieder geval gedeeltelijk versierden. De blauwe kleur kan verschillende betekenissen hebben. Het kan verwijzen naar het water of de lucht, dit wijst dan weer richting hun stormgod Ba’al. Tempels van hun Egyptische voorgangers werden door de Hyksos aan de natuurelementen overgelaten terwijl het normaal was om ook deze te onderhouden en zonodig te restaureren. Dit raakte dus buiten gebruik en dit viel niet in goede aarde bij de Egyptenaren zelf. Dit is ook weer terug te lezen in teksten uit latere periodes. Maar dit kan ook weer propaganda geweest zijn.

Sechmech-ib

Re: De Hyksos

Bericht door Sechmech-ib » za 24 mei 2008, 14:16

Interessant en boeiend! Heel informatief :) .

Ik hoop niet dat je het erg vindt dat ik een aanvulling heb: de naam Yakuber wordt ook wel weergegeven als Yakub-el of Yakob-el. El is de naam van de vadergod van het Kanaänitische pantheon. Dat de naam Yakub of Yakob voorkwam in de Delta is voor veel verstokt-Oudtestamentische archeologen (zowel Joods als Christelijk - denk aan de naam Jacob!) het bewijs dat zoals het Oude Testament zegt de Hebreeën inderdaad in Egypte woonden (wat klopt als je "Hebreeën" vervangt door "Kanaänieten") en dat de Exodus derhalve inderdaad heeft plaatsgevonden (waar totaal geen archeologische bewijzen voor zijn rrr ).

cleopatraa

Re: De Hyksos

Bericht door cleopatraa » za 24 mei 2008, 17:39

Dank je :)

Aanvullingen en verbeteringen zijn alleen maar goed. Dat is een van de functies van een forum toch? :)

Sechmech-ib

Re: De Hyksos

Bericht door Sechmech-ib » za 24 mei 2008, 18:33

Dat klopt, maar een reactie kan onbedoeld erg belerend overkomen. Dat is niet mijn bedoeling. Mijn aanvulling was ook beslist geen kritiek!!!

nefer i chet

Re: De Hyksos

Bericht door nefer i chet » za 24 mei 2008, 20:05

interessant Cleopatraa, knap geschreven

Nofret
Site Admin
Berichten: 10812
Lid geworden op: zo 03 apr 2005, 16:20

Re: De Hyksos

Bericht door Nofret » za 24 mei 2008, 20:22

Dikke Pluim CLeo xxx xxx Afbeelding
http://ancientegyptianmonuments.blogspot.nl/



nn ms.i sA.w -- No one is born wise.

Gebruikersavatar
hans.hutting
Vizier
Berichten: 1828
Lid geworden op: zo 21 mei 2006, 11:48

Re: De Hyksos

Bericht door hans.hutting » za 24 mei 2008, 20:24

heel mooi stuk :D en interesant zeg staan veel interesante dingen in veel die ik ook nog iets wist :D doe het niet naar :D
Nehes,Nehes Nehes Nehes em Hotep Nehes em neferu Nebet hotepet Weben en hotep Weben en Neferu Nutjert en ankh Nefer em pet Pet em hotep Ta em hotep Nutjert sat Nut Sat Geb, merit Ausar Nutjert asha renu Anekh brak Anekh brak Tu a atu Tu a atu Nebet Aset

cleopatraa

Re: De Hyksos

Bericht door cleopatraa » za 24 mei 2008, 21:10

Ben blij dat jullie zo positief reageren. :)
Als jullie het leuk vinden kan ik de gedeeltes over het Middenrijk en het Nieuwe Rijk ook op het forum zetten maar daar moeten jullie niet al te veel van verwachten hoor. Ik had me vooral op de Hyksos gericht en heb dezelfde punten als bij de Hyksos ook bij de andere periodes behandeld om een situatieschets te geven en ook meer te kunnen kijken naar eventuele veranderingen.

Ochytoe

Re: De Hyksos

Bericht door Ochytoe » zo 25 mei 2008, 13:51

Goed geschreven stuk Cleo, mijn complimenten xxx xxx

Misschien ook leuk als je erbij zet waar je de info vandaan hebt gehaald (bronvermelding). De mensen die meer over het onderwerp willen weten kunnen dan eea nalezen.

cleopatraa

Re: De Hyksos

Bericht door cleopatraa » zo 25 mei 2008, 13:59

Goed idee ochytoe.

Hierbij dus de bronvermelding. Wel wil ik erbij vermelden dat het een bronvermelding is van m'n hele profielwerkstuk dus niet alleen over het Hyksos gedeelte.

Ancient African History: The land of Punt
http://wysinger.homestead.com/punt.html
geraadpleegd op: 25-02-08



Egypte, tempels goden en mensen, Zuidboekproducties, Lisse, 2004

Egypte, van de prehistorie tot de Romeinen, Taschen, Kerkdriel, 2004

Egypte, goden mythen en religie, Veltman uitgevers, Utrecht, 2001

Egypte, mensen goden farao’s, Taschen, Kerkdriel, 1999

Egypte, het land van de farao’s, Könemann, , 1998


Schatten van de farao’s, The house of books, Vianen/Antwerpen, 2004

The armed forces
http://nefertiti.iwebland.com/timelines/topics/army.htm
geraadpleegd op: 25-02-08

Theological dictionary word of the day
Hyksos
Artikel is van 01-11-07
http://tdwotd.blogspot.com/2007_10_31_archive.html
Datum van raadpleging: 17-01-08

The Hyksos in the writings of Manetho
http://nefertiti.iwebland.com/manetho_hyksos.htm
datum van raadpleging: 24-02-08

The Hyksos Period in Egypt, Shire Egyptology, Gutenberg Press ltd., Malta, 2005

The Theban Triad: Amen, Mut and Khons
http://www.reshafim.org.il/ad/egypt/religion/amen.htm
datum van raadpleging: 02-03-08

Sechmech-ib

Re: De Hyksos

Bericht door Sechmech-ib » zo 25 mei 2008, 19:03

Zo, da's aardig wat! Ben je er lang mee bezig geweest?

cleopatraa

Re: De Hyksos

Bericht door cleopatraa » zo 25 mei 2008, 20:55

Het profielwerkstuk in z'n geheel moest ik 80 uur mee bezig geweest zijn maar ik denk dat ik alles bij elkaar rond de 60 zit.

Ochytoe

Re: De Hyksos

Bericht door Ochytoe » ma 26 mei 2008, 21:03

Ik herken dat. Ik moest voor mijn studie Egyptology die ik via de universiteit in Exeter deed essays schrijven van 3000 woorden. Daar was ik ruim 100 uur zoet mee. Kwam ook doordat ik het in het Engels moest schrijven.

Het is overigens wel goed om dit te doen. Je pint je vast op 1 onderwerp en diept dat helemaal uit. Steek je ten eerste heel wat van op en ten tweede kom je altijd zaken tegen die je later alsnog weer kunt uitzoeken, blijf je tenminste lekker bezig :)

Plaats reactie

Terug naar “Tweede Tussen Periode / Second Intermediate Period.”